Afgelopen zomer mocht ik een proef starten met een thuisbatterij. Het overschot aan stroom die ik overdag met mijn 21 zonnepanelen opwek, kan ik gaan opslaan in de nieuw geplaatste thuisbatterij. Ik was benieuwd wat een thuisbatterij zou bijdragen. Zeker gezien het mogelijk vervallen van de geldende salderingsregeling.

Positief energiek leven
Onze woning is in 2019 opgeleverd en sinds dien leven wij in een energiepositieve woning. We wekken onder aan de streep meer stroom op dan dat we zelf nodig hebben. Onze woning is ontworpen conform de methode van passief bouwen. Dat betekent dat je zorgt dat je zo min mogelijk energie nodig hebt, we hebben zelfs geen basisverwarming en toch een comfortabele woning.
Ons leven moet drastisch veranderen
We willen allemaal droge voeten houden. Om de stijging van de zeespiegel te beperken moeten we met zijn allen duurzamer gaan leven, de CO2-uitstoot moet naar 0! Daarnaast hebben we in Groningen de gevolgen van de uitputting van de aardgasvelden gevoeld. Dat zette bij veel mensen hun wereld op zijn kop. Beiden zijn redenen dat we opnieuw moeten nadenken over de nut en noodzaak van onze energieconsumptie. Hoe gaan we die dan opwekken en hebben we wel genoeg?
We gaan met zijn allen meer een meer energie zelf duurzaam opwekken. Vaak gaat dit via zonnepanelen op onze daken. Het voordeel van de zonne-energie is dat er meer dan voldoende is, het nadeel is alleen dat de productie afhankelijk is van de weersomstandigheden. Ook zal het meer en meer gaan vragen van het elektranet. Zal het elektranet het aan kunnen? Het levert nu al problemen op, ook in onze wijk kon de netbeheerder op zonnige dagen de door ons opgewekte stroom niet aan, lees daarover dit artikel.
De volgende stap: opslag
Voor een goede en duurzame energiehuishouding is het verstandig om de volgende stappen te volgen:
- Bespaar zoveel mogelijk en produceer de energie die je nodig hebt zo veel mogelijk zelf.
- Sla het overbodige op voor een later moment.
- Deel overschotten efficiënt met je omgeving.

Bij het ontwerp van onze woning hebben we ook deze stappen voor ogen gehouden. “Wat je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken” was ons credo, daarmee zijn we gekomen tot een goed geïsoleerde woning zonder basisverwarming en koeling. Daarmee verbruiken we veel minder dan een standaard woning en produceren we met 21 zonnepanelen op ons groene dak genoeg voor ons zelf en een beetje extra voor onze omgeving: energiepositief.
Na het besparen en het zelf opwekken volgt de stap om zelf energie op te slaan zodat je dat op een later moment kunt gebruiken. Dus wat je overdag te veel opwekt spaar je op voor de nacht, maar ook nog het liefst in de zomer opsparen voor de winter. Dan maak je écht stappen!
Onze woning meer en meer off-grid
De energietransitie vraagt om andere methodes. Het overschot van elektriciteit kunnen we nu nog op het net van de netbeheerder “parkeren” en later weer gratis gebruiken. Dat heet de salderingsregeling. Maar naar verwachting komt daar in 2023 een einde aan. Het wordt daarmee belangrijker om het overschot aan elektra zelf op te slaan in een zogenoemde thuis-batterij. De technieken van de batterij zijn de laatste jaren flink in ontwikkeling. De vermogens worden groter, en de kosten van de batterijen worden lager. Dat is hoopvol, maar hoever zijn we op dit moment?
De proef op de som
Landport heeft mij een proefopstelling beschikbaar gesteld, de mannen van Dutch Green Lighthouse hebben het geïnstalleerd. Ik ben erg benieuwd welke inzichten dit gaat brengen! Op 14 juli 2021 hebben we onze thuisbatterij in bedrijf genomen, het betreft een FireFly van Tecloman. In ons geval hebben we gekozen voor een enkel-fasige uitvoering van 3 kW met een opslagcapaciteit van 7,2 kWh. De accu is een LiFePO4 welke niet gevoelig zijn voor warmte en daarmee niet meer brandgevoelig zijn als de “oudere” Lithium-batterijen. Dat maakt het geheel een stuk veiliger. Bij de batterij is hybride omvormer gemonteerd, je kan dus de zonnepanelen daar rechtstreeks op aansluiten, wat energieverliezen verlaagt.

Het slimme van deze batterij is dat hij verbonden is met de hoofdaansluiting van het elektriciteitsnet. Daardoor weet de batterij of er een overschot aan stroom aan het net terug geleverd zou gaan worden. In dat geval wordt de stroom in de batterij opgeslagen. Pas nadat de batterij vol is, wordt er alsnog aan het elektriciteitsnet terug geleverd. Als laatste kan de batterij bij een eventuele stroomstoring ook noodstroom leveren. Het geheel is te monitoren via een app.
Het opslagvermogen van de batterij is modulair opgebouwd. Wij maken nu gebruik van 2 modules, samen 7,2 kWh. In de zomer gebruiken wij (naast de elektrische auto) zo’n 13 kWh per dag. De batterij zou dus voldoende moeten zijn voor iets meer dan een halve dag.
Veilig
Tijdens de voorbereidingen heb ik één en ander uitgezocht. Als eerste is deze batterij anders dan de oudere Lithium-batterijen. Deze is niet gevoelig voor warmte. Daarmee is de kans op het thermisch op hol slaan en daarmee zelf ontbranding vervallen.
Er gaan verhalen de ronde dat de brandweer of de opstal(brand)verzekering het zou afraden om een grotere batterij in je woning te plaatsen. Mijn verzekeraar van de opstalverzekering had geen bezwaren. Ook de brandweer had geen bezwaren, wel hadden zij een aantal goede tips zie daarover hier hun site. Wel hebben we voor de zekerheid een brandmelder boven de accu geplaatst en is de ruimte geventileerd.
De resultaten na een half jaar
Zoals gezegd was het doel om het deel dat we tijdelijk op het net parkeerden (salderen) te verlagen. Voor het plaatsen van de thuisbatterij saldeerden we op jaarbasis 87%, schommelend tussen de 100% en 40%. De leverancier van de thuisbatterij verwacht dat met de geïnstalleerde batterij het salderen op jaarbasis naar 30% zal terug gaan.
De batterij is in de zomer geplaats. De eerste week hebben we er echt rekening mee gehouden dat we de stroom gebruikten als de zon scheen. De wasmachine zetten we daarom overdag aan. Omdat wij de was buiten drogen, was dat erg onhandig: we konden hierdoor de was pas later in de ochtend uithangen waardoor het ’s avonds nog nat was. Daarnaast hebben we onze auto die week niet bij geladen. Hierdoor ging het deel dat we nog van het net nodig hadden terug naar rond de 7%.
Later hebben we ons normale gedrag hervat en steeg dit weer. Er zijn nog steeds wel momenten waar er veel van het net gebruikt wordt, dit is in de zomer vooral als de auto geladen werd. Gemiddeld is sinds de ingebruikname van de thuisbatterij het deel dat wij van het net verbruiken gedaald van 87% naar 67%.
Mijn eerste conclusie is dat er door de thuisbatterij minder met het net gesaldeerd al flink daalt. Of het deel inderdaad naar de aangegeven 30% zal dalen valt te bezien.
De thuisbatterij kan daarmee bijdragen bij het verlagen van de belasting van het net en daarmee de capaciteitsproblemen op het net verlagen. Op dit moment zijn de kosten voor een dergelijke installatie echter nog erg hoog.
De kosten en baten
Een thuis batterij kost inclusief installatie zo 1.000 euro per kWh opslagvermogen. Zo lang de salderingsregeling nog geldt, blijft dat voor consumenten in vrijwel alle gevallen financieel het meest aantrekkelijk.
Het besluit over het afbouwen van de salderingsregeling is in verband met het vallen van het kabinet destijds uitgesteld. Daar het nieuwe kabinet een dezer dagen wordt geïnstalleerd, verwacht ik dat een besluit over het afbouwen van de salderingsregeling binnenkort genomen zal worden. Bij een besluit om de salderingsregeling af te bouwen is een thuisbatterij bij de huidige prijzen vaak nog steeds niet financieel aantrekkelijk. In België lopen ze daar wel voor op Nederland en worden thuisbatterijen omwille van het ontlasten van het net gesubsidieerd met 300 euro per kWh opslagvermogen gesubsidieerd. Een goed idee om te volgen?

Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.