Kennisbank
Ik deel graag informatie en kennis. Dat helpt jou weer verder op weg.
Energievraagstukken
Algemeen
EAN-code
Een EAN‑code voor energie is een uniek 18‑cijferig nummer dat hoort bij jouw elektriciteits- of gasaansluiting. Het zorgt ervoor dat netbeheerders en energieleveranciers precies weten welke aansluiting bij welk adres hoort.
Je vindt de EAN-code (onder andere) op je energierekening.
Via onderstaande link kun je de EAN-code(s) bij een adres opzoeken:
Slimme energiemeter
Heb je een kleinverbruiksaansluiting dan heb je doorgaans een slimme energiemeter. Dat geldt dus voor particuliere aansluitingen en kleinere zakelijke aansluitingen.
Het voordeel van een slimme energiemeter is dat je gratis in detail (elektriciteit per kwartier en gas per uur) je energieverbruik en teruglevering (bij elektriciteit) kan zien. Je kunt deze gegevens veelal via je energieleverancier opvragen en analyseren. Heb je meerdere panden bij verschillende energieleveranciers dan kun je voor je data-inzicht ook gebruik maken van een onafhankelijke partij, een ODA genaamd.
Door dit te af en toe te bekijken kunt u eenvoudig zien wanneer er apparaten aan zijn en u kunt dan concluderen of dat nodig is. Op die manier voorkom je onnodig verbruik.
Nog geen slimme energiemeter?
Bent je particulier of zakelijke kleinverbruiker, maar heb je nog geen slimme meter? Dan kun je deze aanvragen bij je netbeheerder.
Voor meer informatie over de slimme energiemeter zie:
Elektriciteit
1 of 3-fase
Een elektriciteitsaansluiting is 1 of 3-fase. De 3-fase wordt ook wel krachtstroom genoemd.
Bij een aanduiding zoals 3 x 80 A duidt de 3 op een 3-fase aansluiting.
Bruto productie (BP)
Als er op locatie stroom bijvoorbeeld door zonnepanelen of windmolens zijn, dan wordt de hoeveelheid geproduceerde elektriciteit “brutoproductie” genoemd. Dit wordt in de energiesector vaak met BP afgekort.
In het geval een eleketricteitsmeter uitsluitend dat deel meet, wordt dat de brutoproductiemeter, of BP-meter genoemd.
Gecontracteerd transportvermogen
Heb je een grootverbruikaansluiting dan geldt een gecontracteerd transportvermogen.
Deze waarde wordt in de leveringsovereenkomst tussen jou en de netbeheerder vast gelegd.
Deze waarde betreft het maximale vermogen (kW) dat je mag gebruiken of terugleveren.
Lever je ook terug aan het net, dan geldt daarvoor een apart gecontracteerd transportvermogen.
Klein- of grootverbruikaansluiting
Een grootverbruiker heeft een aansluiting van meer dan 3 x 80 Ampère.
Dit betreft de zekeringswaarde van de hoofdaansluiting elektriciteit. Deze waarde staat veelal op je energierekening aangegeven, anders kunt u dit bij uw netbeheerder navragen.
Netcongestie
Netcongestie houdt in dat het elektriciteitsnet vol zit: er is op bepaalde momenten minder capaciteit beschikbaar om stroom te transporteren, waardoor vraag of aanbod het net tijdelijk overstijgt. Daardoor kunnen nieuwe aansluitingen of uitbreidingen niet direct worden gerealiseerd en ontstaan wachtlijsten.
In de meeste gevallen kunnen kleinverbruikaansluitingen nog wel geleverd of verzwaard worden. Heb je een grootverbruikaansluiting dan kan het ondertussen vele jaren duren voor je een nieuwe aansluiting of de gewenste verzwaring gaat krijgen.
Via onderstaande link luister je naar een blog van mij over netcongestie:
Via onderstaande link kun je zien of netcongestie bij jou aan de orde is:
Piekvermogen (kWmax)
Heb je een grootverbruikaansluiting dan is het piekvermogen voor jou van toepassing.
Het piekvermogen, of kWmax, is het hoogste gemeten vermogen. Deze waarde wordt per kwartier bepaald en is het gemeten verbruik (in kWh) maal 4.
Het piekvermogen mag niet hoger worden dan je gecontracteerd transportvermogen. Wordt de waarde wel hoger dan loop je kans op een boete van de netbeheerder.
Piekvermogen en zekeringswaarde
Het piekvermogen (in kW) is een gemeten waarde achteraf en is het gemiddelde gemeten belasting per kwartier.
De zekeringswaarde is de momentane bescherming (Ampère) om te voorkomen dat de daadwerkelijk stroom niet te hoog wordt. Is je momentane stroom hoger dan je zekeringswaarde dan schakelt de zekering uit en heb je geen stroom meer.
Totaal verbruik
In het geval er uitsluitend elektriciteit van het net verbruikt, komt het totaalverbruik overeen met het verbruik dat door de hoofdmeter is gemeten.
In het geval er lokaal ook elektriciteit wordt geproduceerd (met bijvoorbeeld zonnepanelen of een windmolen) is de berekening van het totale verbruik ingewikkelder. In dat geval is het de som van:
– teruglevering aan het net (ODN)
Het totaalverbruik is bijvoorbeeld belangrijk om te weten om te bepalen of je meldingsplichtig bent voor de informatieplicht energiebesparing.
Verbruik (LDN) en teruglevering (ODN)
Een elektriciteitsaansluiting kan elektriciteit van het net verbruiken of terugleveren.
In de energiesector wordt ook vaak gesproken over:
- Levering door net (LDN), wat verbruik is.
- Opname door net (ODN), wat teruglevering betreft.
Zekeringswaarde
Een zekeringswaarde is de maximale stroomsterkte (in ampère, A) die een zekering veilig kan doorlaten voordat deze uitschakelt (doorknapt). Het is dus een beveiligingswaarde in een elektrisch systeem. Iedere elektriciteitsgroep is voorzien van een zekering, maar ook de hoofdaansluiting naar het niet is voorzien van één (bij 1-fase aansluiting) of drie (bij 3-fase aansluiting) hoofzekeringen.
Piekvermogen en zekeringswaarde
De zekeringswaarde is de momentane bescherming (Ampère) om te voorkomen dat de daadwerkelijk stroom niet te hoog wordt. Is je momentane stroom hoger dan je zekeringswaarde dan schakelt de zekering uit en heb je geen stroom meer.
Het piekvermogen (in kW) is een gemeten waarde achteraf en is het gemiddelde gemeten belasting per kwartier.
Zonnepanelen
In het geval je zonnepanelen (PV) laat installeren moet zowel de specifieke groep als de hoofdzekering voldoende capaciteit hebben. De minimale zekeringswaarde is als volgt te berekenen:
Laat dit altijd door een gecertificeerde elektricien bepalen en aanleggen.
Aardgas
Calorische waarde
De calorische waarde van gas is de hoeveelheid energie die vrijkomt bij de volledige verbranding van 1 m³ gas. Het geeft dus aan hoeveel bruikbare warmte het gas bevat.
De calorische waarde wordt uitgedrukt in MJ per m³.
EVHI
EVHI staat voor Elektronisch Volumeherleidingsinstrument.
Het is een apparaat dat op een gasmeter wordt aangesloten om het gemeten gasverbruik nauwkeurig om te rekenen naar normaalcondities (standaarddruk en -temperatuur). Daardoor wordt precies bepaald hoeveel gas – en dus energie – er écht verbruikt is.
Wat doet een EVHI?
- Het meet druk (P) en temperatuur (T) van het gas via sensoren.
- Het berekent de compressibiliteit (Z) op basis van de gassamenstelling.
- Met deze gegevens rekent het het gemeten volume om naar Nm³ (normaal kubieke meter), de afrekenwaarde.
In Nederland is een EVHI verplicht bij grootverbruik-aansluitingen:
- Vanaf >170.000 m³ gas/jaar (GXX-profiel).
- Sinds 2 juli 2024 is een EVHI verplicht bij alle aansluitingen >40 m³/uur capaciteit.
Klein- of grootverbruikaansluiting
Een kleinverbruiker gas heeft een aansluiting van 40 m3 per uur, type meter G25, of kleiner.
Dit betreft de maximale capaciteit van de gasmeter. Dit staat veelal op je energierekening aangegeven, anders kunt u dit bij uw netbeheerder navragen.
m³ of Nm³
De hoeveelheid aardgas wordt doorgaans uitgedrukt in m³.
Soms kom je echter ook Nm³ tegen, wat staat voor een normaal kuub. Eén Nm³ is de hoeveelheid gas die een volume inneemt van 1 kubieke meter. En dan gemeten bij:
- een temperatuur van 0 °C.
- een druk van 1,01325 bar (101,325 kPa).
Bij grotere gasmeters wordt dit via de EVHI bepaald. Bij kleinere meters wordt uitgegaan van een gemiddelde temperatuur van het aardgas van 7 °C. In die gevallen is de druk ook standaard.
Wet- en regelgeving energie
Energielabel
Alle gebouwen in Nederland moeten een energielabel hebben. Een kantoorgebouw moet minimaal energielabel C hebben. Voldoet het gebouw niet aan de eisen? Dan mag u het niet meer als kantoor gebruiken.
De omgevingsdienst kan hierop controleren en handhaven. Ook bij passage bij een notaris wordt hierop gecontroleerd.
Informatieplicht energiebesparing
Organisaties met een verbruik van meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas (of gelijkwaardige andere gassen) zijn verplicht om iedere vier jaar de informatieplicht energiebesparing bij RVO uit te voeren. Daarbij geef je aan of je alle verplichte energiebesparende maatregelen ondertussen hebt uitgevoerd. De lijst van energiebesparende maatregelen verandert regelmatig, dus goed om die in de gaten te houden. Zeker als er een natuurlijk moment is (verbouwen of renoveren).
Ook als je niet verplicht bent om de melding hierover uit te voeren is de lijst nuttig om door te lopen. Het is immers een goede lijst met energiebesparende maatregelen. De maatregelen verschillen per branche.
U kunt die melding zelf doen of een energieadviseur daarvoor in de hand nemen.
Meer daarover leest u hieronder:
EED (Europese Energie-Efficiency Richtlijn)
Het doel ervan van een EED om bedrijven en instellingen bewust te maken van hun energiegebruik én van de mogelijkheden om energie te besparen en te verduurzamen. De EED geeft een gedetailleerd overzicht van alle energiestromen binnen de onderneming. Ook geeft de audit inzicht in de mogelijke besparingsmaatregelen en de te verwachten effecten daarvan. Het gaat hier onder andere om het energiegebruik van gebouwen, installaties, industriële processen en het zakelijk vervoer. U bent verplicht om de EED-auditplicht uit te voeren als u een grote onderneming heeft, die geen kmo-status heeft volgens de Europese uitgangspunten.
Nu bent u hiertoe verplicht als uw onderneming (of instelling met een economische activiteit) een van deze 2 punten heeft:
- 250 fte of meer inclusief deelnemingen van of in partnerondernemingen en verbonden ondernemingen.
- een jaaromzet van meer dan € 50 miljoen én een jaarlijks balanstotaal van meer dan € 43 miljoen, inclusief deelnemingen van of in partnerondernemingen en verbonden ondernemingen.
Deze verplichting gaat naar verwachting eind 2026 veranderen.
Dan bent u verplicht om een EED op testellen als het totale energieverbruik van uw organisatie 10 TJ per jaar of hoger is. Is het totale energieverbruik per jaar 85 TH of meer dan is ook een energiebeheersysteem (zoals ISO 50.001) verplicht.
Meer over de EED leest u hieronder:
Meer over de herziene EED, die naar verwachting eind 2026 zal gelden, leest u hieronder:
GACS (Gebouwautomatiserings- en controlesysteem)
Een utiliteitsgebouw met verwarmings- of koelsysteem met een vermogen van meer dan 290 kW moet vanaf 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.
Een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) is een geavanceerd systeem dat de klimaat- en energie-installaties in een gebouw uitleest en bestuurt. Het kan een compleet product zijn van één leverancier of het is samengesteld uit verschillende onderdelen.
Naar verwachting zal per 2030 de grens worden verlaagd naar 70 kW.
Meer over de GACS leest u hieronder:
CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is een Europese richtlijn en onderdeel van de European Green Deal. De CSRD zorgt bij bedrijven voor transparantie door het rapporteren over duurzaamheidsthema’s. Dit maakt de impact van activiteiten door bedrijven op natuur en maatschappij zichtbaar en leidt tot een betere kwaliteit van duurzaamheidsinformatie.
Vanaf 2024 moeten grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 werknemers volgens de CSRD rapporteren. Dit zijn bijvoorbeeld grote beursbedrijven, banken en verzekeraars. De invoering van deze regels in Nederland loopt vertraging op.
Vanaf 1 januari 2028, voor boekjaren vanaf 1 januari 2027, gelden nieuwe drempelwaarden voor de rapportage. Vanaf dat moment moeten alle Europese bedrijven rapporteren die:
- een netto omzet hebben van meer dan € 450 miljoen, en
- meer dan 1.000 werknemers hebben.
Meer over de CSRD leest u hieronder:
Subsidies en financiële regelingen
Duurzaamheid, waaronder energiebesparing wordt vaak nog financieel gestimuleerd.
Daarin zijn een aantal hoofdcategorieën van toepassing
- Subsidies
Dit kunnen onder andere landelijke, provinciale of gemeentelijke subsidies zijn. - Aftrekposten bij de belasting
Investeringen voor je bedrijf mag je aftrekken van de winst. Hoe lager de winst, hoe minder belasting je erover betaalt. Voor groene investeringen zijn er extra belastingvoordelen. Je kunt van deze belastingvoordelen gebruikmaken als je investering minimaal 2.500 euro kost. Meld je investering binnen drie maanden bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Deze voordelen gelden in 2026:- Energie-investeringsaftrek (EIA)
- Milieu-investeringsaftrek (MIA)
- Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil)
- Gunstige financiële leningen
Denk daarbij aan gunstiger hypotheken op het gebouw of voor een bepaalde periode een lagere rente.
Het verschilt wat specifiek voor jouw bedrijf en investering beschikbaar is. Wil je hierover meer weten dan kan ik dat voor jou nagaan. Neem dan even contact met mij op.
Meer weten?
Heb je niet kunnen vinden wat je zocht? Of kom je er toch niet uit?
Natuurlijk kan ik je ook verder helpen. Je kunt bellen of mailen.
Ook kun je via onderstaande knop gelijk een vrijblijvend en gratis kennismakingsgesprek inplannen.